Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 45 từ 2027: kế toán tài sản cần chuẩn bị dữ liệu gì ngay từ bây giờ

Biên soạn: Đội tư vấn Oracle NetSuite, S4 Consulting · Thẩm định chuyên môn: Lạc Phạm, Solution Architect, S4 Consulting · Cập nhật: 27/10/2026

Dự thảo thông tư thay thế Thông tư 45/2013/TT-BTC đã được đưa ra hội thảo ngày 14/10/2026, với định hướng hiệu lực từ 01/01/2027, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Văn bản vẫn là dự thảo, nên kế toán chưa thể cấu hình theo con số mới, nhưng có thể chuẩn bị ngay phần không phụ thuộc vào nội dung cuối cùng: dữ liệu thẻ tài sản sạch, chứng từ đầy đủ, lịch sử thay đổi và sổ chênh lệch kế toán, thuế. Với doanh nghiệp dùng Oracle NetSuite, S4 eSuite FAM giữ những dữ liệu này ngay trên thẻ tài sản.

Dự thảo thay thế Thông tư 45 có những định hướng gì?

Theo thông tin từ hội thảo do Cục Quản lý, giám sát kế toán và kiểm toán (Bộ Tài chính) tổ chức ngày 14/10/2026, dự thảo gồm 4 phần, 30 điều, phạm vi bao trùm quản lý, sử dụng, kế toán và xác định thu nhập tính thuế đối với tài sản cố định. Các định hướng chính được nêu tại hội thảo:

Hậu kiểm thay tiền kiểm: doanh nghiệp không cần xin phép cơ quan tài chính khi thay đổi thời gian hoặc phương pháp khấu hao, nhưng chịu trách nhiệm giải trình khi được kiểm tra.
Tiệm cận IFRS: cách ghi nhận và trình bày gần hơn với chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.
Chênh lệch kế toán và thuế: có cơ chế theo dõi riêng phần chênh lệch giữa khấu hao kế toán và khấu hao được trừ khi tính thuế.
Tài sản nắm giữ để bán: tái phân loại theo tinh thần IFRS 5.
Tài sản công nghệ: đề cập tài sản phục vụ chuyển đổi số.

Đây là định hướng tại hội thảo, không phải quy định đã ban hành. Các con số cụ thể như ngưỡng nguyên giá hay khung thời gian từng nhóm chưa được công bố chính thức và có thể thay đổi khi văn bản chính thức ban hành.

Thông tư 30/2025 đã sửa Thông tư 45 ở điểm nào?

Trước dự thảo, Thông tư 45 đã được sửa đổi gần nhất bằng Thông tư 30/2025/TT-BTC, ban hành ngày 30/5/2025 và có hiệu lực từ 15/7/2025. Nội dung bổ sung khoản 12 Điều 9: tài sản cố định hữu hình tạm thời chưa có công năng sử dụng tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ toàn bộ vốn điều lệ, thuộc diện xử lý theo Quyết định 1468/QĐ-TTg, được chủ động giãn hoặc tạm hoãn trích khấu hao trong thời gian chưa sử dụng, vẫn bảo đảm khung thời gian trích.

Phạm vi sửa đổi này hẹp, áp dụng cho một nhóm doanh nghiệp cụ thể. Với đa số doanh nghiệp, các quy tắc cốt lõi của Thông tư 45 về tính theo ngày, khung Phụ lục I và số dư giảm dần có điều chỉnh vẫn nguyên giá trị cho đến khi văn bản thay thế có hiệu lực. Cách tính hiện hành được trình bày trong bài khấu hao theo Thông tư 45 trên NetSuite.

S4 eSuite FAM

Sẵn sàng dữ liệu tài sản trước năm 2027

Lịch sử thay đổi trên từng thẻ, kiểm khung thời gian, bảng chênh lệch khấu hao kế toán và thuế, ngay trên NetSuite.

Xem S4 eSuite FAM →Tải brochure PDF

Những gì chưa chốt và kế toán không nên đoán trước?

Mọi tham số định lượng đều chưa chốt. Kế toán không nên sửa thời gian trích, đổi ngưỡng ghi nhận tài sản hay thay danh mục nhóm tài sản trên hệ thống dựa trên tin đồn về con số mới. Những thay đổi như vậy làm lệch số khấu hao năm 2026 đang áp dụng Thông tư 45 và tạo ra chênh lệch phải điều chỉnh lại.

Điều nên làm là tách hai việc: phần cấu hình (ngưỡng, khung, hệ số) sẽ cập nhật khi có văn bản chính thức; phần dữ liệu (thẻ, chứng từ, lịch sử) thì làm sạch ngay vì văn bản nào cũng cần. Một hệ thống tốt cho phép đổi cấu hình theo ngày hiệu lực mà không phải sửa từng thẻ.

Vì sao chuyển sang hậu kiểm lại đòi hỏi dữ liệu tốt hơn?

Hậu kiểm nghĩa là doanh nghiệp tự quyết trước, giải trình sau. Khi không còn văn bản chấp thuận của cơ quan tài chính làm căn cứ, chính lịch sử trên thẻ tài sản trở thành bằng chứng: ai đổi, đổi ngày nào, lý do gì, đã đổi mấy lần, số trích trước và sau thay đổi.

Ví dụ minh họa theo cách tính hiện hành: máy móc nguyên giá 600.000.000 đồng, thời gian trích 10 năm, mỗi năm 60.000.000 đồng. Sau 4 năm, hao mòn lũy kế 240.000.000 đồng, giá trị còn lại 360.000.000 đồng. Doanh nghiệp đánh giá lại và rút tổng thời gian sử dụng còn 8 năm, tức còn 4 năm, nên mức trích mới là 360.000.000 / 4 = 90.000.000 đồng mỗi năm (7.500.000 đồng mỗi tháng), tăng 30.000.000 đồng chi phí mỗi năm. Khi kiểm tra, doanh nghiệp cần chỉ ra biên bản đánh giá, ngày hiệu lực và chứng minh đây là lần thay đổi được phép. Nếu thông tin này chỉ nằm trong email hay file Excel, việc giải trình sẽ rất vất vả.

Theo dõi chênh lệch khấu hao kế toán và thuế nên bắt đầu thế nào?

Nên bắt đầu ngay, vì quy định thuế hiện hành đã tạo ra chênh lệch. Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Điều 10 khoản 6, liệt kê các khoản khấu hao không được trừ: tài sản không dùng cho sản xuất kinh doanh, không có hồ sơ chứng minh sở hữu (trừ thuê tài chính), trích vượt mức, tài sản đã khấu hao hết, và phần khấu hao tương ứng nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng mỗi xe với ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống (trừ ô tô dùng kinh doanh vận tải hành khách, du lịch, khách sạn, làm mẫu và lái thử).

Ví dụ minh họa: ô tô 7 chỗ nguyên giá 2.000.000.000 đồng, khấu hao 8 năm, dùng cho quản lý.

Chỉ tiêu	Mỗi tháng (đồng)	Mỗi năm (đồng)
Khấu hao kế toán (2 tỷ / 96 tháng)	20.833.333	250.000.000
Phần không được trừ (0,4 / 2 nguyên giá)	4.166.667	50.000.000
Phần được trừ khi tính thuế TNDN	16.666.666	200.000.000

Nếu chênh lệch này được tính ngay ở mỗi lần trích thay vì dồn đến quyết toán, doanh nghiệp đã có sẵn dữ liệu cho cơ chế theo dõi chênh lệch mà dự thảo hướng tới. Phân hệ Quản lý tài sản chuẩn của NetSuite có Alternate Methods để dựng sổ khấu hao thuế, nhưng quy tắc của Nghị định 320 phải tự cấu hình. Chi tiết hơn có trong bài khấu hao không được trừ khi tính thuế TNDN trên NetSuite.

Kế toán cần làm sạch những dữ liệu tài sản nào trước khi thay thế Thông tư 45?

Danh sách dưới đây không phụ thuộc vào nội dung cuối cùng của văn bản mới, có thể làm ngay trong đợt kiểm kê cuối năm 2026:

Hạng mục	Việc cần làm	Lý do
Kiểm kê thực tế	Đối chiếu thẻ với tài sản thực tế, xử lý thừa, thiếu	Thẻ không có tài sản sẽ sai mọi báo cáo sau này
Thẻ tài sản	Bổ sung nhóm, ngày sử dụng, thời gian trích, bộ phận	Cấu hình mới chỉ đúng khi thẻ đủ thuộc tính
Nguồn hình thành	Ghi rõ vốn kinh doanh, quỹ phúc lợi, quỹ phát triển KH&CN	Ảnh hưởng hạch toán khấu hao và thuyết minh
Chứng từ ghi tăng	Gắn số, ngày chứng từ và hồ sơ sở hữu	Không có hồ sơ thì khấu hao không được trừ
Đối chiếu sổ cái	Khớp sổ tài sản với TK 211x, 214x, 242	Số dư chuyển sang quy định mới phải sạch
Sổ chênh lệch thuế	Tách phần không được trừ theo từng tài sản	Chuẩn bị cho cơ chế theo dõi chênh lệch

Hướng dẫn kiểm kê chi tiết có trong bài kiểm kê tài sản cố định cuối năm trên NetSuite, còn cách khớp sổ tài sản với sổ cái được trình bày tại bài sổ tài sản cố định S21-DN và thuyết minh B09.

ERP hỗ trợ việc chuẩn bị như thế nào và S4 eSuite FAM có vai trò gì?

ERP giúp ở chỗ giữ lịch sử và cho phép đổi cấu hình theo ngày hiệu lực. S4 eSuite FAM, phân hệ tài sản cố định theo chuẩn kế toán Việt Nam chạy trên NetSuite, lưu số lần đã đổi thời gian hoặc phương pháp trên từng thẻ, kiểm khung thời gian theo nhóm khi lập thẻ, tính phần được trừ ngay ở mỗi lần trích, có bảng chênh lệch khấu hao kế toán và thuế, đối chiếu sổ tài sản với sổ cái từng tài khoản. Nhóm tài sản và khung thời gian là dữ liệu cấu hình, nên khi văn bản thay thế có hiệu lực, doanh nghiệp cập nhật danh mục thay vì sửa từng thẻ.

Xem thêm phân hệ quản lý tài sản cố định S4 eSuite FAM cho NetSuite và nền tảng gói bản địa hóa kế toán NetSuite. Bài tài sản cố định trên ERP quốc tế tại Việt Nam phân tích rộng hơn các khoảng cách giữa ERP nước ngoài và chế độ kế toán trong nước. Để rà soát dữ liệu tài sản trước năm 2027, doanh nghiệp có thể liên hệ S4 Consulting.

Video giới thiệu

Xem phân hệ Quản lý tài sản của S4 chạy trên Oracle NetSuite

Khấu hao theo số ngày đúng Thông tư 45, sổ và thuyết minh theo Thông tư 99, kiểm kê bằng mã QR và đối chiếu sổ cái. Tìm hiểu S4 eSuite FAM

Câu hỏi thường gặp

Thông tư nào sẽ thay thế Thông tư 45/2013/TT-BTC?

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo thông tư thay thế, được thảo luận tại hội thảo ngày 14/10/2026 với định hướng hiệu lực từ 01/01/2027; nội dung chỉ chính thức khi văn bản được ban hành.

Dự thảo có còn yêu cầu xin phép khi đổi thời gian khấu hao không?

Theo định hướng tại hội thảo, doanh nghiệp không cần xin phép cơ quan tài chính khi đổi thời gian hoặc phương pháp khấu hao, chuyển sang hậu kiểm.

Thông tư 30/2025/TT-BTC sửa gì trong Thông tư 45?

Bổ sung khoản 12 Điều 9 cho phép doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ toàn bộ vốn điều lệ thuộc diện xử lý theo Quyết định 1468/QĐ-TTg giãn hoặc tạm hoãn trích khấu hao tài sản chưa có công năng sử dụng.

Có nên đổi cấu hình khấu hao theo dự thảo ngay bây giờ không?

Không. Nên làm sạch dữ liệu thẻ, chứng từ và lịch sử ngay, còn cấu hình ngưỡng, khung, hệ số chỉ cập nhật khi văn bản chính thức ban hành.

Ô tô 2 tỷ đồng khấu hao 8 năm thì phần không được trừ là bao nhiêu?

Ví dụ minh họa: khấu hao 20.833.333 đồng mỗi tháng, phần tương ứng nguyên giá vượt 1,6 tỷ là 4.166.667 đồng mỗi tháng, khoảng 50 triệu đồng mỗi năm.

Nguồn tham khảo

#acumatica #acumatica login #Budget #construction #erp #ERP ngành F&B #manufacturing #mrp #mrp là gì #netsuite #netsuite login #netsuitewms #oracle #P/L #s4hana #sap